⚖️ निःशुल्क कानुनी परामर्शको लागि आजै सम्पर्क गर्नुहोला ! 📞 फोन नं: +९७७-९८५११९३०२१ 💼 विभिन्न कानुनी मुद्दाहरूमा विश्वसनीय सेवा।

अध्यावधिक

सन्दर्भ लेख हरु

समाज

Showing posts with label सृजना साहित्य. Show all posts
Showing posts with label सृजना साहित्य. Show all posts

Thursday, April 30, 2026

रित्तो हात र भरिएको मन


काठमाडौँको एक साँघुरो डेरामा बस्ने मायाको जीवन 'अपूर्णता' को पर्याय बनेको थियो। गाउँबाट सहर आएकी उनी, स्नातक सकेर ठूलो जागिर खाने सपना देख्थिन। तर वास्तविकता निकै क्रूर थियो। केही वर्षको प्रेम सम्बन्ध धोकामा टुङ्गिएको थियो, बुवाको स्वास्थ्य बिग्रँदै गएको थियो, र कैयौँ अन्तर्वार्ता दिँदा पनि उनले एउटा सामान्य जागिर पाउन सकेकी थिइनन्।

एक रात, ऐना हेर्दै गर्दा उनलाई लाग्यो— "यो अनुहारमा अब कहिल्यै हाँसो फर्किने छैन। म यो समाजका लागि बोझ मात्र हुँ।" उनले जिन्दगीबाट हार खाने (आत्मसमर्पण गर्ने) सोच बनाइसकेकी थिइन तर भोलिपल्ट बिहान, उनले एउटा अनौठो दृश्य देखिन्। बाटोको छेउमा खुट्टा नभएका एक व्यक्ति ह्वीलचेयरमा बसेर साना बालबालिकाहरूलाई चित्रकला सिकाइरहेका थिए। उनको अनुहारमा कतै निराशा थिएन, बरु एउटा अनौठो चमक थियो। माया उनीकहाँ पुगिन् र सोधिन्, "दाइ, तपाईंसँग त शरीरका महत्त्वपूर्ण अंग नै छैनन्, तैपनि तपाईं कसरी यति खुसी हुन सक्नुहुन्छ? म त सबलाङ्ग भएर पनि मरेतुल्य भएकी छु।" ती कलाकारले मुस्कुराउँदै एउटा खाली क्यानभास देखाए र भने, "नानी, यो क्यानभास रित्तो छ भन्नुको अर्थ यो काम नलाग्ने होइन। यसको अर्थ हो— यसमा तिमीले आफ्नो इच्छा अनुसारको रङ्ग भर्न सक्छौ। मेरो खुट्टा छैनन्, तर मसँग हात र कल्पना शक्ति छ। तिमी जे गुमायौ त्यसको हिसाब मात्र गरिरह्यौ भने तिमी सधैँ रित्तो हुनेछौ। तर जे बाँकी छ त्यसको प्रयोग गर्न थाल्यौ भने तिमी संसारकै धनी बन्नेछौ।" मायाले त्यो दिन एउटा ठूलो पाठ सिकिन्: सामाजिक मर्यादा र सफलताको परिभाषा अरूले होइन, आफैँले कोर्नुपर्छ।

उनले आफ्नो जीवनमा ल्याएका तीन परिवर्तनहरू:

१. स्वीकारोक्ति (Acceptance): उनले स्वीकार गरिन् कि विगतमा भएका गल्ती र असफलताले उनलाई कमजोर होइन, अनुभवी बनाएका छन्। उनले ती मानिसहरूलाई माफ गरिन् जसले उनलाई दुःख दिएका थिए।

२. सानो सुरुवात (Micro-steps): ठूलो जागिरको मात्र आश नगरी उनले घरमै बसेर टोलका बच्चाहरूलाई ट्युसन पढाउन र अनलाइन मार्फत भाषा अनुवाद (Translation) को काम गर्न थालिन्। यसले उनलाई आर्थिक रूपमा थोरै भए पनि राहत दियो र आत्मविश्वास बढायो।

३. सामाजिक उत्तरदायित्व: उनले बुझिन् कि आफू जस्तै निराश अरू धेरै युवतीहरू छन्। उनले एउटा सानो 'सपोर्ट ग्रुप' बनाइन् जहाँ महिलाहरू आफ्ना मनका कुरा साटासाट गर्थे। अरूको दुःख सुन्दा उनलाई महसुस भयो कि उनी एक्लो थिइनन्।

दुई वर्षपछि, माया आज एउटा प्रतिष्ठित सामाजिक संस्थामा परामर्शदाता (Counselor) छिन्। उनी भन्छिन्, "जिन्दगी एउटा किताब जस्तै हो, एउटा खराब अध्याय (Chapter) को अर्थ पूरै किताब खराब हुनु होइन। पाना पल्टाउँदै जानुपर्छ, नयाँ कथाहरू अझै लेखिन बाँकी नै हुन्छन्।"

यो कथाले हामीलाई सिकाउँछ कि— "जीवन त्यतिबेला समाप्त हुँदैन जब समस्या आउँछन्, जीवन त त्यतिबेला समाप्त हुन्छ जब हामी समस्यासँग लड्न र आफूलाई बदल्न छोडिदिन्छौँ।"

तपाईंको जीवनको त्यो 'रित्तो क्यानभास' मा आज कुन रङ्ग भर्ने सोच्नुभएको छ?

मिति २०८३ साल बैशाख १७ गते विहिबार 
Read more ...

Thursday, March 19, 2026

प्रगतिको बाधक

 

एउटा कम्पनीमा काम गर्ने सबै कर्मचारी अफिस बाहिर जम्मा भएका थिए । बाहिर ढोकामा एउटा सूचना टाँसिएको थियो । सूचना यस प्रकार थियो -' हिजो यस कम्पनीमा तपाईंहरूको प्रगतिलाई अवरोध गर्ने मानिसको निधन भयो ।' सबै कर्मचारी मित्रहरूलाई श्रद्धान्जलीका लागि उपस्थित भइदिन अनुरोध छ। '

सुरूमा त सहकर्मीको मृत्युको समाचारले सबैलाई दुखी बनायो । तैपनि सबै जान्न आत्तुर थिए , आखिर त्यो मान्छे को रहेछ जो उनीहरूको प्रगतिको बाधक थियो । सबैले एकछिन सोचे- 'कमसेकम त्यो मान्छे त मर्यो जसले हाम्रो प्रगति रोकेको थियो ।'

एक एक गरेर कर्मचारीहरू कफिन नजिक गए । जब उनीहरूले कफिनभित्र हेरे सबै अचम्मित र स्तब्ध भए । कुनै चिजले उनीहरूको अन्तरआत्मालाई छोयो ।

कफिनभित्र एउटा ऐना थियो । सबैले त्यो ऐनामा आफ्नो अनुहार देखे ।

ऐनासँगै एउटा कागजमा लेखिएको थियो - 'तिम्रो प्रगतिको बाधक कोही छ भने त्यो तिमी नै हौँ । अरू कोही तिम्रो प्रगतिका लागि बाधक हुन सक्दैन । '

हाम्रो जीवन परिवर्तन हुँदैन तब सम्म जबसम्म हामी परिवर्तन हुँदैनौँ । हाम्रो जीवनका लागि हामी जिम्मेवार छौँ, अरू होईन ।

एउटा फुल जब बाह्य बलले फुट्छ जीवन समाप्त हुन्छ तर जब यो भित्री बलले फुट्छ जीवन सुरू हुन्छ ।


मिति २०८२/१२/०५ 



Read more ...

Saturday, April 19, 2025

पहिचान नगुमाउनु होस


एकजना मान्छेले एकदिन एउटा कुखुराको भाले किनेर ल्याएछ। त्यो भालेलाई मार्न  कसरि मार्ने के बहाना बनाएर मार्ने त भनेर योजना बनायछ ।मालिक भाले समक्ष गएर  भनेछ त भोलिदेखि बिहानै बिहानै बास्ने छैनस बासिस भने म तलाई मारिदिनेछु। भालेले हुन्छ म बास्दिन हजुरले जे भन्नुहुन्छ त्यहि मान्छु ।अर्को दिन बिहान मालिकले ध्यान दि राखेको थियो बास्छ कि नाइ भनेर। भाले बासेन तर सधै जसो  पखेटा फट्फट मात्रै गरायो ।अर्को दिन मालिकले अर्को चेतावनी दियो भोलिदेखि पखेटा पनि फटपट गराउने छैनस नत्र मारिदिनेछु ।भाले हुन्छ मालिक गराउदिन भन्यो ।अर्को दिन बिहान बास्ने समयमा ईमान्दार पुर्वक फखेटा फटफटाएन तर तनक्क घाटि भने तन्कायो ।मालिक परिसान हुदै अर्को आदेश जारि गर्यो भोलि तैले घाटि पनि तन्काउने छैनस बुझिस? अर्को दिन भाले केहि नगरि पोथि जस्तै भएर चुपचाप बस्यो। मालिक लाई छट्पटी भयो । अबत भालेले गर्नै नसक्ने काम लगाउछु अनि काम बन्छ । मालिकले भन्छ भोलि तैले अन्डा दिनुपर्छ नभए मारिदिन्छु।अब भालेले आफ्नो मृत्यु निश्चिति सम्झ्यो र धेरै रुन लाग्यो । मालिकले सोध्यो के भयो ? मृत्युको डरले रुदै छस?भालेको जवाफ निकै सुन्दर र सार्थक थियो । भन्न लाग्यो होईन म यसकारण रुदैछु कि अन्डा दिन नसकेर मर्नुभन्दा सुरुमै एक पटक बासेरै मरेको भए हुनिरैछ बिहान बास्नु मेरो पहिचान र अस्तित्व हो मैले सबैकुरा त्यागेर मालिकको कुरा मान्दै गए ।जस्को नियत जसरि पनि मार्नेनै छ भने उस्को अगाडि समर्पण होईन संघर्ष गर्नुपर्दोरहेछ ।आफ्नो अस्तित्व सम्मान पहिचान जोगाउन संघर्ष गर्नुपर्दछ मृत्यु सास्वत छ बाचुन्जेल कसरि बाच्ने हामिले सोच्ने हो।
Read more ...

Sunday, February 14, 2021

अन्तिम कथा (भ्यालेन्टाइन)

फेव्रुअरी १४ । हासो लाग्छ प्रेम दिवस रे । मेरो लागि एउटा फगत सपना । मानु यो के को लागि ?

जीवनको २५ औँ वसन्तमा छु । यो विच आए धेरै यस्तै मृगतृष्णाहरू । जसले मलाई न हसाँउन सके न रुवाउन नै । मन चोर्ने हरुका भीडमा वाँचेकै छु यस्तै गरी मरी मरी ।

हो यही हो मेरो जीवनको यथार्थता । के को लागि ? न त म भन्न सक्छु न देखाउन नै ।

आजैको साँझ हो । खाना खाएँ । सुतेँ । चाहेँ मिठो निद्रा । सायद गल्ती गरें । हुन्न थियो होला सायद यती मिठो निद्राको कामना गर्न । गरें । मलाई सिकाइएकै थियो मिठो सपना देख्न । मानुँ सपना मिठै हुन्छ सायद दुनियाँकै सवभन्दा मिठो । कति मिठो सपना । कति मिठो । कति मिठो । सबैको कल्पनाभन्दा बाहिरको मिठो ।

हो । दिन त बिताएकै हो । आफ्नै रोजाईमा । अलिअलि हाँसे जस्तो अनि अलि अलि निरास भएजस्तो । तर लाग्छ मलाई किन दिन्छ चासो वारम्वार ? नाता छ के ? जोडिएको छ किन ? किन चाहन्छ जोडिन ?

सुतेथेँ । सायद सपनामै थिएँ । मोवाईलमा मेसेज वज्यो । लाग्यो कसैले भ्यालेन्टाइन विस गर्यो होला । त्यही त छ आखिर । सस्तो अनि तेस्रो दर्जाको मेसेजको निरन्तर आगमनले तर्सिएकी म त्यही सोचेँ । यस्तो लाग्थ्यो म त्यो मोवाईलको भाँडोभन्दा पर वसुँ संगत गर्न नपरोस त्यो भाँडोसँग ।

विरक्तिएको मनले केही आशा गरेछ सायद । यसो मोवाईल खोलें किन किन कसैको मायाको आभास आफै हुन गयो । खोई कारण थाह हुन सकेन । तर अकस्मात त्यो मायाका शब्द किन यती प्रिय लाग्यो नि यस्तो लाग्यो म साँच्चै जिउदो छु ।

फटाही । 

यो के शब्द हो मलाई थाहा छैन । किन म माथि प्रयोग गर्छ ? त्यो समेत थाहा छैन । मलाई मन समेत पर्दैन यो शब्द । तर मलाई पटक पटक यही शब्द प्रयोग गर्छ । यही भनेर वोलाँउछ । किन ? केका लागि ?

मोवाईल खोलें । उस्कै रहेछ । हाँसु हाँस्न मन नै छैन । रोउँ त केका लागि रोउँ म । म के हो उसको ?

उही शब्द अनि खोई कता कता माया हो कि लाग्ने उही सम्बोधन । फटाही ।

रिस उठ्छ चौपट्टै । यती रिस उठ्छ न नाप्ने भाँडो पाँउछु न जोख्ने ।


ऊ अर्थात पराई । अर्कैको लोग्ने । परपुरुष ।

मेरा बुझाईमा काम नलाग्ने लोग्नेमान्छे । मलाई केही काम छैन । आफ्नै संसारमा रमाउने स्वार्थी पुरुष हो त्यो ।

के को नाता ? के को प्यार ? के को आफ्नोपन ? 

म आज तिम्रा खातिर एउटा कथा लेख्छु ।

उसका मोवाईल सन्देशले मेरा कम्पारा तात्न कति वेर लाग्दैन । 

मायाका आस्वासन दिदै मन चोर्न सिपालु यी लोग्नेमान्छे । अँझै मलाई कथाकी पात्र वनाँउदै पो छ ।

अनायसै मन फिस्स हाँसिदिन्छ । नकच्चरो पुरुष । 

आफ्नो कर्तव्य समेत भुलेर मेरो सुन्दर जीवनसँग समेत खेलवाड गर्न आइपुग्दैछ ।

मोवाईलमाउसका वग्रेल्ती मेसेज आइरहे मायाका अनि धम्कीका समेत । सहिरहेँ एउटी नारीको सहनशील मन वोकेर । वाध्यतामा अल्झेको एउटा निरीह नारी पात्र त वनेँ नि आखिर म । त्यसमा नि उसैको कथाको पात्र वन्दै छु म । थाहा छैन कस्तो पात्र वन्दै छु म । सायद उसका दविएका चाहनाहरुलाई अस्थायी समाधान गरिदिनुपर्ने अपिल वोकेको पात्र वनायो होला । एउटा अहंकारी घमण्डी नकच्चरो पुरुषको आँखामा योभन्दा ज्यादा के हुन सक्ला र ।

आँखाले चिम्म गर्नै चाहेन । किन किन वावा ममिको चौपट याद आयो । लाग्यो वावा ममिको साथ थिएँ भने आज यस्तो व्यक्तिको सामना गर्नु त पर्थेन ।

फेसवुक खोलेँ । त्यहाँ अँझै वग्रेल्ती मेसेजका थुप्रा थिए । ती सबैमा लेखिएका थिए उसले मलाई चाहनुका कारण । सबै हाँसो लाग्ने कारणहरू त थिए । उसका अतृप्त चाहना म वाट पुरा गर्ने अभिलाषा वोकेको रे ।

घृणा लाग्यो आफै प्रति । कसैका अतृप्त चाहनाको प्यासी वन्दिनुपर्ने रे म । उसका लागि । मतलव मसँग कुनै चाहना नै जीवित छैनन् छन् त फगत उसैका अतृप्त चाहना ।

वाध्यतावस जोडिन पुगेको उसको र मेरो संवन्ध यसैको लागि हुँदो हो र ? म त उसको शक्तिलाई पो मान्थेँ । उसका आत्मविस्वासलाई मान्थेँ । उसका संघर्षका कथाहरुलाई मान्थेँ अनि उसका जोश र जाँगरहरुलाई पो मान्थेँ । म नारी हुनुको फाइदा नराम्ररी उठाउन चाहने उसका ती मनलाई मान्ने मसँग कुनै अभिलाषा थिएन । आफूभन्दा कता कता उच्च लाग्ने उसको उच्च जीवनप्रति मोह समेत आँक्न नसक्ने म अनायसै उसका तललो स्तरको व्यवहारलाई पचाउन सक्थेँ होला र ?

फिटिक्कै निद्रा परेन । उही हो फेरि फेसवुक खोलेँ । अन्त ध्यान दिनुअगाडि उसैका मेसेज आए । सुतिनौ र ? कति चासो गरेको ? के को लागि ?

मसँग कुनै साइनो नजोडियोस तर मलाई तिमी हाँसेको मन पर्छ । उसका यी मेसेज हेर्दा म नहाँसी वस्नै सकिन । फिस्स हाँसेँ । किन हो हाज उसका तस्विर नियाल्न पो मन लाग्यो । हरेक तस्विर उदासिन मुहार वोकेर उभिएको पो देख्छु । कि कतै ??

किन किन उसको प्रोफाईल खोतल्न मन लाग्यो । शब्द शब्द नियालेँ । अक्षर अक्षर पढेँ । हरेक तस्विर साँच्चै हेरेँ । उसका उदासिन अनुहारहरू पढ्न मन लाग्यो । पढिरहेँ ।

फलानो उपडेटेड हिज स्टाटस । नोटिफिकेशन वज्यो । उसकै नाम उफ् ।

यो अन्तिम कथा तिमीले  पढिरहँदा म यो संसार वाट बिदा हुन सकुँ । तिम्रा जीवनमा कहिल्यै दुःख नपरुन ।

वेनामी स्टाटसले मलाई नै जिस्काए जस्तै भयो ।

हतार हतार वत्ति निभाँए सुतिदिएँ ।

गहिरो निद्रालाई चिर्दै मोवाईल वज्यो साथीले गरिछ । हतार हतार सामाजिक सञ्जाल हेरीहाल भन्दै ऊ ओझेल परी जसलाइृ मैले सबै दिक्कलाग्दो कहानी सुनाएको थिएँ ।

सन्त भ्यालेन्टाइनले प्रेमका खातिर ज्यान गुमाएकै दिन मध्ये रात नवित्दै सामाजिक सञ्जालमा उसको मोटरसाईकल दुर्घटनामा ज्यान गएको समाचार छ्याप छ्याप्ती भइसकेको रहेछ । जीवनमा पहिलोपटक आफू यती धेरै चिसिएको अनुभुत गर्दा म ज्यूदो छु कि छैन पत्तो नपाए झै हुन पुगेछु ।


मध्यरात ११ः४५ फेव्रुअरी १४, २०२१ वुटवल ।


Read more ...

Saturday, June 29, 2019

बिजारोपण एउटा यात्रा

साथी आज कतै घुम्न जाऊ न है ल ! 

एक शनिबार को बिहान तिमीले भनेकी थियौ अनि म निरस अनि एक्लोपनबाट गुज्रिदै दिन बिताउन पर्ने पीडाबाट मुक्ति मिलेको अवस्थामा खुसीले पुलकित भएको थिए त्यसदिन । 

मलाई आपत्ति भएन खाना खाए आफूलाई जतिसक्दो राम्रो देखाए अनि बाटो लागे तिम्रो घर हुँदै । 

घरमा कोही हुनुहुन्थेन मलाई च्याप्प अँगालोमा कसेर बिर्सन नसकिने मिठो माया दिएकी त्यो पल म कहिले भुल्न सक्थे र । मिठो मायाको आदान प्रदानसँगै चिटिक्क बनेर बसेकी तिमी अनि म त्यो शहर को भीडमा पसेको कहिले भुल्थे म। 

हाम्रो जाने टुंगो थिएन कहाँ जाने थाहै थिएन यति थाहा थियो हामी जादैछौ कतै कुनै रमाइलो ठाउ विशेष । शहर पस्नु अघि नै थाहा भयो राजनैतिक घटनाक्रमले अर्कै बाटो लिएको अवस्था श्रीजना भएको रहेछ शहर बन्द थिए । अब कता जाने आखिर हामी मायाको आसमा हिडेका मनहरू । हामीले गन्तव्य फेर्ने निर्णय गर्यौ चोकमै उभिएर तर अर्को गन्तव्य पनि जान सकिएन जताततै बन्द थियो । 

तिमीले नै सुझायौ हामी आएकै बाटो फर्किने त्यता कतै बस्ने । सल्लाह बमोजिम हामी फिर्ता त भयौ तर बस्ने जस्तो जाने ठाउ कतै भेटिएन । 

फेरि तिम्रै आग्रह आज तपाईंकोमा जाऊ न ल त्यतै दिनभर बसुला साझ हिडेरै भए नि आफ्नो घर पुग्न सकिन्छ । हामी त्यसै अनुरुप हिड्यौ मेरो डेरा नजिकै को मनोरम स्थललाई आँखामा कैद गर्दै कति रमेका थियौ हामी । त्यो सुन्दर हरियालीसँगै रम्दै तिमी कति छिट्टै मेरो काखमा लहसिएकी थियौमा कति आनन्दित भएको थिए तिमीभन्दा ज्यादा । 

तिम्रै प्रस्ताव जाऊ न साथी हजुरकै डेरामा । ठिकै छ आखिरमा एक्लो ज्यान को पो थियो र हुन्छा भन्नासाथ तिमी कति खुसी भएकी थियौ तिमीलाई याद छ नि है । मेरो डेरामा लान मलाई कुनै आपत्ति थिएन ! डेरामा पुगेपछि मिठो माया साट्ने कल्पना गर्दै हामी पुग्यौ । आखिर मेरो भन्नु नै यही डेरा त थियो यो बिरानो सहरमा अनि थियौ मात्र तिमी । डेरामा पुग्नासाथ प्रेम माया वातावरणमा उल्लास भर्दै तिमी मेरो काखमा लिप्त भएर बस्यौ म तिमी माथि प्रेम को वर्षा गर्न थाले । आखिर हामी स्वतन्त्र भएका थियौ सबैको नजरभन्दा बाहिर को त्यो प्रेम मय वातावरणमा तिमी कति खुसी भएकी थियौ मेरो प्यारमा डुबिरहदा । गर्मी को बेलाको लामो दिन थियो बिहानै देखि तिम्रो साथ पाएर समय बितिरहेको थियो । म प्रत्येक आग्रहलाई आज्ञाकारी बालकले झैँ हवस्मा बहिरहेको थिए । प्रेममा लिप्त भएर बस्दा बस्दै आँखाहरू लोलाइसकेका थिए । बस मनोरम वातावरणलाई शीतलता प्रदान गर्दै टेबल पंखाले आफ्नो कर्तव्य निभाइरहेको थियो । अनि तिमी म प्रति को अपार प्यारमा लिप्त हुँदै अर्कै संसारमा झुमिरहेकी थियौ । समग्र वातावरण पुरै शून्य भाव बोकेर हाम्रो उल्लासमा साथ् दिदै थियो ।

काठमाण्डुबाट आउनु पर्ने जहाज अलिक ढिला भएछ । सूचना आउदै थियो । जहाज आइपुग्यो । धावन मार्ग सार्है सुन्दर थियो लोभ लाग्दो थियो । त्यस्तै लोभलाग्दो ठुलो जहाज हाम्रो नजिकै रोकियो । तिमीले नै मलाई अगाडि लाग्न भन्यौ म यात्रामा अगाडि बढे । यात्रीहरू कुनै थिएनन खालि तिमी र म । समथर भूभागमा रहेको धावन मार्ग को छेउमा जहाजले इन्जिन स्टार्ट गर्यो । परिचारिकाको भूमिका निर्बाह तिमीले गर्यौ मिठो मिठाइ मेरो मुखमा राखिदियौ ! अनौठो स्वादले रोमाञ्चित भए म ! जहाजले धावन मार्ग प्रवेश गर्यो ! आहा कति धेरै आनन्दित मन ! जहाज को गति बढ्न थाल्यो ! तिम्रो आवाज मान्दै थियो ! साथी !!!! जहाजले धावन मार्ग नाछोडेकै बेला सुन्दर पर्वतहरू देखा परे आँखा नझिम्क्याई एकोहोरो हेरिरहे ती सुन्दर टाकुराहरू ! सुन्दर पर्वतहरू को स्पर्श आहा !! साथी !! ऊ सगरमाथा देखियो अनि कञ्चनजंघा पनिसँगै पो ! ओहो !! गौरीशंकर अनिसँगै अन्नपूर्ण पनि !! खुसीले पागल तिमी अनि तिमीलाई साथ् दिदै म ! एकैछिनमा अरुण को गल्छी देखियो सफा कञ्चन पानी बहदै रहेछ । रहरलाग्दो जंगल अलि अलि फडानी गरिएको भर्खर हिउ परेर सुन्दर सुकोमल टाकुराहरू ! 

परिचारिकाको मन्द आवाज आयो ! कृपया सुरक्षा को लागि पेटी बाध्नु होला ! सुरक्षा को चिन्ता मलाइभन्दा धेरै तिमीलाई थियो तिमीले सहयोग गर्यौ ! एसी को हावा पनि कति तातो उफ !! पहाडका सुन्दर टाकुराहरू बीचमा रहर लाग्दो झरनामा कल कल आवाज पातला जंगल मलजलको प्यासमा लोभिएको त्यो हरियाली ! आधा घण्टा को उडान !!

उफ भ्रम मात्र पो कताको अन्नपूर्ण देखिनु कताको सगरमाथा ! जहाजले धुलिखेल माथिबाट यात्रा गर्यो तिमी आफै अरुण को आसपास मा थियौ अनि सगरमाथा र हिमाल हरुलाई चुम्दै थिए म ! ऊ संतानेस्वर देखिन लाग्यो ! जाहजले उपत्यका प्रवेश गरिसकेको थियो ! ललितपुरका सुन्दर पहाड माथिबाट यात्रा गर्दै गर्दा तिम्रा आँखाहरू लोलाइरहेका थिए ! 

परिचारिकाको मन्द आवाज सुनियो कृपया जहाज पूर्ण रुपमा नरोकिउञ्जेल सुरक्षा पेटी ननीकाल्नुहोला ! जहाजले धावन मार्गमा टेक्ने लाग्दा तिम्रा आँखाहरू बन्द थिए ! जहाज रोकिनु अघि नै मैले सोधे कतै जहाज को अवतरण अगाडि नै दुर्घटना त हुदैन हामीले कतै यो यात्रा नगरेको पो हुनु पर्थ्यो कि ? तिम्रो उत्तर थियो म धेरै अगाडि देखि यो यात्रा को लागि तयार थिए सायद समयले आजकै दिन जुराएछ म अति खुसी छु यो यात्रा को लागि । 

मलाई सगरमाथा को स्पर्स गर्नु थियो अरुण को गल्छी अबलोकन गर्नु थियो अनि सुन्दर मुहानमा भएका अल्झन हरुलाई तोड्नु थियो आजको तपाईंको साथ्ले मैले बर्सौ देखि को यो रहर पुरा गर्न पाए म खुसी छु साथी ! जहाजले पूर्णत जमिनमा टेक्यो मैले आँखा बन्द गरे ! दिउसो को न्यानो घामले सगरमाथा को टाकुराबाट हिउ पग्लेर पानी बनेको थियो जुन मेलम्ची को बाटो हुँदै सुरुङ्ग मार्ग हुँदै सुन्दरीजल निस्किसकेको थियो र छिट्टै बागमती नदीमा मिसिन खोज्दै थियो ! 

जहाजले पूर्ण अवतरण गर्यो मैले बागमती नदितिर अबलोकन गरे बागमती को मुहानतिर अघि भर्खर ठुलै पनि परेछ ठुलो भेलाबाढिले बागमती को दाया बाया पखालेको थियो र ठुलो कल कल आवाजका साथ चोभार को गल्छीबाट बाहिर जादै थियो त्यति नै बेला यांग्री पिक को हिउ पग्लिएको पानी समेत सुन्दरीजल को निर्मल पनिसँगै खेल्दै बागमती को भेलमा मिसिएको देखे ।

२०७६/०३/१४ गते सनिबार
होलेरी, रोल्पा नेपाल

Read more ...

Thursday, October 12, 2017

दुखैमा बाच्छौ भने बाचि देउ के छ र ?

दुखैमा बाच्छौ भने बाचि देउ के छ र ?
सुन्दर जिबन लौ भाची देउ के छ र ?

पिडा तिमीलाई चाहिन्छ भने संगाल
खुशी अर्को जुनिलाइ साचिदेउ के छ र ?

खरानी नै बन्नु छ भने मै बनी दिन्छु
भाग्यमानी बनी हासिदेउ के छ र ?

दु:खमा साथ दिन्छु मेरै गल्ती हो भने
काख दिनेलाई मासिदेउ के छ र ?

मेरो साथ आसु झार्ने पल भएपछी
जवानी अन्तै तिर गासिदेउ के छ र ?

सम्झना ताजा राख्दा गहारो पर्छ भने
मन बाट टाढा भासिदेउ के छ र ?

२०७४ असोज २६, बिहिवार
Read more ...

Monday, October 9, 2017

मेरो जिबन लाइ तिम्ले खालि बनायौ.....

यो गजल मिति २०६५/०९/१७ मा चापागाउ ललितपुर मा रहदा लेखेको थिए ! डाएरी मै अल्झेको थियो आज सार्बजनिक गर्ने मेसो बनाएको छु ! गजल लाइ बाचन गरि आफ्नो अमुल्य सुझाब अनि माया प्रदान गरिदिनुहुनेछ भन्ने आशा राखेको छु ! मेरो गजल सुरु हुन्छ यसरि :-
मेरो जिबन लाइ तिम्ले खालि बनायौ
माया दिने मन लाइ लौ जाली बनायौ !!
चोखो मन को सधै किन गर्छौ  बखान
प्रेम का शब्द हरु तिम्ले गालि बनायौ !!
हराभरा भइ मैले फुल बन्न खोज्दा
बतास ल्याई भाचिएको डाली बनायौ !!
पवित्र नाता जोडी जुनी बिताउ भन्दा
अर्कैलाई तिम्ले दिलको माली बनायौ !!
शब्दमा भनिदियौ तिम्रै साथ मा बाच्छु
जिबन अर्कैको हालीमुहाली बनायौ !!
२०७४ असोज २३, सोमवार
Read more ...

Wednesday, September 20, 2017

अतृप्त सपना-'आधुनिकताको आडमा'-

आज पनि उसको फोन उठाउन कर लाग्यो । किन किन उसको आवाज सुन्न नपरे पनि हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ । अनी कहिलेकाही फेरी लाग्छ उस्को आवाज सुनिरहुँ अझ धेरै धेरै । किन दोधार हुन्छ मेरो मन त्यो त बुझ्न सक्दिन कहिले पनि !
ल्याङ्वेज सेन्टर गको थिए अंग्रेजी अलिकति सुधार ल्याउनुपर्‍यो अनी पछि टोफेल/आइएलटिएस् गर्नुपर्ला । आखिर मेरो सपना भन्नु नै बिदेशी भाषामा दख्खल बनाउनु अनी उतै अमेरिका, बेलायत, क्यानडा अथवा अस्ट्रेलिया मै बस्ने दामी केटा सँग घरजम गर्नु ।

मैले उसलाई कति भने म संग किन सम्बन्ध बढाउनुहुन्छ? तपाई र मेरो कुनै हैसियत नै मिल्दैन ।
उसलाई सिधा भन्दिएको थिएँ-'अरु त त्यस्तै हो, तपाईंको काठमाडौंमा घर त छैन' र पनि उस्ले मन दुखाएन । हुन त उसैको कमजोरी त हो नि आजको जमानामा आएर पनि म डिग्रीसम्म पढेकी एऊटी केटीको सपना के के हुन्छ भनेर नबुझ्ने ! अँझै भन्छ मलाई तिमी चाहिएको छैन चाहिने पनि होइन मलाई तिम्रो सिर्फ सम्झना अनी मित्रवत् व्यवहार भए पुग्छ । खोइ के भए पुग्ने रहेछ जान्न सक्दिन ।
सामान्य परिचय हो हाम्रो । प्रविधिको प्रयोग फेसबुकबाट सुरु भएको हाम्रो चिनजान बिस्तारै बाक्लिएको त पक्कै हो ।
किन बाक्लियो? म त्यो पनि खोतल्न सक्दिन र खोतल्न जरुरी पनि लागेन मलाई । उसलाई मबाट के लिनु छ त्यो उसैको कुरा होला । मैले त्यो भन्दा केही पनि सोचिन । लामै चिनजान् भन्नुपर्छ आजकालको कस्मेटिक मित्रता केही दिनको लागि मात्र न बन्दछ ।
त्यसमा पनि फेसबुक मित्रता केही घण्टा मै टुट्न पनि सक्छ, केही दिन रहन पनि सक्छ तर उसको र मेरो सम्बन्ध एक किसिमले भन्दा अनौठो नै मान्नुपर्छ । केही घण्टा, केही दिन, केही महिना भन्दा पनि माथि केही बर्षको ईतिहास बोकिसकेको हाम्रो यो चिनाजान वा मित्रतालाई म कुन अर्थमा राखुँ ! मैले प्रत्यक पल्टको भेटमा भनेकै हो-'अब मलाई नभेट्नुस् मलाई जरुरी लागेकै छैन !'
किन मलाई उसले आफु भन्दा धेरै माया गरेको अनुभुति दिलाउँछ भन्न सक्दिन । अझै उसका प्रत्येक शब्द मलाई नै मन हुडल्ने खालका हुन्छन । खोइ किन केको अनुभुती हुन्छ हुन्छ !

२०७४ असोज ४, बुधवार
Read more ...

Tuesday, February 17, 2015

उल्झन : तिम्रा खातिर

मिति: २०७१/११/०५ मंगलबार को बिहान 00:०२


हावा को झोक्का संगै
तिम्रो नाम बोकेर
जब प्रकृतिले
म भित्र केहि पठाउछिन्
सोच्न नसक्ने दिमाग र नधड्किने चिसो मुटु जस्तै
अझै कठोर
अझै बिचलित
अझै ताप  !!!

तर अझै पनि
जब याद हरु बल्झिएर आइदिन्छन
मन को बाटो बाट सुटुक्क
तिमि संग संगै !!!

बिचलित मन
बढो तन्मय का साथ
तिम्रो प्रतीक्षा गर्छ
स्पर्श को आभाष गर्छ
अनि सुटुक्क बसाई सर्छ
तिमि तिरै !!

प्रत्येक स्वाश प्रत्येक प्रस्वाश अनि
प्रत्येक उल्झन मा तिमि आइदिन्छौ
र त बाच्नु मा गर्ब छ
याद बोकेर !!!

सदा सदा भौतारिएर !!!!

बिर्तामोड , झापा !!

Read more ...

Monday, December 22, 2014

मन फुरुंग भाको छ म के गरूँ ??


मन को कुरा तिम्रो मेरो उस्तै हुन थाल्यो अचेल
हाम्रो मन संगै मुटु दुरुस्तै हुन थाल्यो अचेल
धड्किन्छ ढक ढक तिम्रो तस्बिर देखेसी किन होला
सडेको होइन दिमाग मन फुरुक्कै हुन थाल्यो अचेल !!
Read more ...

Sunday, December 21, 2014

लंका फेरिएर आज कतार भा' छ


लंका फेरिएर आज कतार भा' छ

देश निली सक्न नेता लाइ हतार भा' छ
पुर्बिया र पस्च्चिमे को के कुरा गरु खोइ
धर्म संस्कृति र पहिचान लतार पतार भा' छ !!
Read more ...

पियक्कड का कुरा बेग्लै

सकिन्छ दिनको उज्यालो अनि जब पर्छ रात

एक्लोपन ले घेर्दै ल्याउछ हुन्न साथि का बात
भनुन जसले पियक्कड वा अरु कुनै प्रतिक मिसाएर
प्याला माथि प्याला थपिन्छ अनि चढ्छ मात !!
Read more ...

आफै ठुलो नबन न ..


बसेका छौ समाज मा सुन्नुपर्छ सब का कुरा

अरुका नि हुन्छन मन बुझ्नुपर्छ सब का कुरा
एउटा मुख दुइटा कान त्यसै बनेका होइनन
आवेग को प्रेम होइन जान्नुपर्छ सब का कुरा !!
Read more ...

भो ! गाला तिम्रा खुम्चिएसी बल्ल चाल पाउली !


जवानीले मात्तिएरै आँखा देख्न छोड्यौ अरे
साडी चोली थन्क्याएर वानपिस पो जोड्यौ अरे
बैसको त्यो उन्माद तिम्रो छचल्किदा आज पो
सुन्दैछु प्रेम सँग आफ्नो नाता तोड्यौ अरे !!
Read more ...

भौतिक रुप मा टाढा जादा


भौतिक रुप मा टाढा जादा भावनात्मक रुप मा पनि टाढा हुनु नि ! किन भौगोलिक दुरी को बाबजुत पनि सम्झना झन् झन् गाढा हुदै जाने होला ? म यहि कल्पना र परिकल्पनामा डुब्दा डुब्दै सुत्न सकिन ! प्रत्यक पल तिमि आउछौ , प्रत्यक समय तिमि आउछौ ! म आफै यो कुरा लाइ अन्त्य गर्न सकिरहेको छैन ! प्रत्येक निन्द्रा लाइ बिगार्न र मलाई अझै पागल बनाउन अनि हर समय भौतारिन बाध्य बनाउने त्यो तिम्रो कुटनीति ! के अरु केहि नगरु म ! केवल तिमीलाई सम्झिरहू ?? कृपा गरेर मेरो सम्झना मा आउन छाडिदेउ न हुन्न र ?
Read more ...

तिमि हाँसे संसार हास्छ


तिमि हाँसे संसार हास्छ रुदा एक्लै पर्छौ साथि
रमाइलो यो संसार मा आँसु किन छर्छौ साथि
भो आफु लाइ कमजोर बनाउने बानि नगर है
पिडा दिने लाइ माया को प्याला किन भर्छौ साथि !
Read more ...

जोडेको नाता किन पो तोड्यौ भन ए निष्ठुरी


जोडेको नाता किन पो तोड्यौ भन ए निष्ठुरी
टाढिनु रैछ किन पो जोड्यौ भन ए निष्ठुरी
विदेश मा रैछ सपना मिठो स्वदेशी तितो रे
मुटु लाइ जलाई किन पो छोड्यौ भन ए निष्ठुरी !!
Read more ...

खहरे को भेल बढ्दा …


खहरे मा भेल बढ्दा किनारा लाइ चाप बढ्छ
मन को माया टाढा हुदा मुटु भित्र ताप बढ्छ
तिम्रो खुसि रोजी आफ्नो खुसि हराइदिए  मैले
बिर्सु भन्छु जति अझै तिम्रो लाह छाप बढ्छ !
Read more ...

श्रीजनशील हात र मन भएर के भो यहा


श्रीजनशील हात र मन भएर के भो यहा
मुटु धुजा धुजा भएपछी !
माया ले भरिएको आत्मा त थियो नि यहा
के गर्नु बिश्वास मृत भएपछी !
भो अब कुरै नगर यो स्वार्थि संसार को
तिमि हुनु र म नहुनु उस्तै भैदियो यहा
मेरो खुसि नै तिम्रा लागि बोझ भयपछी !!
Read more ...

Wednesday, September 10, 2014

सिरानीको खाम

हतार हतार घर फर्किदै थिए ! दाइ को सानो छोरा मलाइ निनी भन्दै बोलाउदै आइपुग्यो । उसै संग घर पुगे कता कता थकाइ लागिरहेको थियो तर किन किन केहि खाइहालौ वा केहि गरिहालौ जस्तो लागेकै थिएन ।
“तलाई काली तेरो पारा त ठिक छैन नि के हो ??”
सानो भाइको कुरा सुन्दा म छक्क पर्नु स्वाभाविक थियो म भन्दा निकै सानो भाइ तर ….
“किन मैले के गरे ओइ ?”
“छोरी मान्छे भएर केटा हरु संग मस्किदै हिडेकी रे ”
“अनि ?”
“मैले तपाइको एउटा कुरा थाहा पाए नि ”
“के थाहा पाइस ओइ ?”
“निनी ! तपाइको नाम मा एउटा केटा को चिठ्ठी आ’को थ्यो”
“अनि ? खै त चिठ्ठी ?”
केहि बोलेन सरासर भित्र गएर एउटा खाम र खोलिसकेको चिठ्ठी ल्याएर मेरो हात मा राखिदियो !
“निनी मैले आफै पढेको मात्र हो अरु कसैलाई देखा’को छैन ! सत्य !”
दिनांक: सुक्रबार जेष्ट ६ गते !
“प्रिय सानी ! हुन त म तिम्रो नजर बाट सधै को लागि गिरेको छु ! मलाइ केहि आपत्ति छैन म तिम्रो नजर मा सदैब गिरेर पनि खुसि हुनेछु ! तिमि संग का प्रत्येक भेट अनि सम्झना हरु लाइ सकुशल संगालेर तिमि बाट टाढा हुदैछु ! मलाई यो ठाउ छोडेर काही जान मन त थिएन तर के भयो के जुन दिन तिम्रो न्यानो माया को संघार बाट बाहिर निस्किएँ त्यो दिन त्यो पल नै म मरिसकेको थिएँ तर पनि घिसृदै थिएँ अनवरत तर अब धैर्यता ले आफ्नो सिमा नाघ्न थाल्यो !
हरेक पल जब म आफ्नो काम मा निस्किन्छु आफ्नो बाटो मा निस्किन्छु म जहा पुग्छु त्यो ठाउ तिमि र म पहिले नै गइसकेको ठाउ मात्र पर्छ ! हो अनि मलाइ के हुन्छ होला ! म आफुलाई सम्हाल्न सक्दिन ! म हरेक मोड हरेक पल हरेक चौतारी मा प्रत्येक पटक मर्न सक्दिन ! नसक्ने भएँ ! अनि मैले बाध्य भएर यो ठाउ छाड्ने निष्कर्ष मा पुगें !
म आजै राति को बस बाट बिराटनगर जादै छु !
राम्रो संग बस्नु ! जिबन मा कहिले नि नहार्नु ! मलाइ तिमीले हारेको मन पर्दैन ! सदैब खुसि हुनु !
यो छोटो जिन्दगि मा बिदा मागें ! पृथ्वी गोलो छ ! भाग्य ले जुराएछ भने तिम्रो दर्शन अबस्य गर्न पाउनेछु !”
बिदा !
पत्र मा कुनै औपचारिक सम्बोधन थिएन ! औपचारिक नाम थिएन ! न त खाम को बाहिर कुनै नाम कोरिएको नै थियो ! थियो त केवल मुटु बिझाउने अनगिन्ति सम्झना हरु जसलाई शब्द मा बयान गर्न सकिदैन थियो !
ति शब्द मिश्रीत रहेका छोटा वाक्य ले पूर्ण पत्र लाइ च्यात्न सकिन अझै जतन गरि मिलाएर खाम मा हाले अनि सरक्क सिरानीमुनि घुसारेर आफु त्यहि सिरानी मा ढल्किए ! मलाइ त्यो सिरानी लाइ छोडेर उठ्ने मन भएन किन किन असाध्यै प्यारो लाग्यो !
अगी भर्खर को भोक हरायो केहि खान मन नै लागेन !
समिर ले मोबाइल मा फोन गर्यो २/३ पटक गरिरह्यो मैले उठाउने रहर राखिन !
उसको सामिप्यता लाइ चटक्क छाडेर आफ्नै सहकर्मी समिर संग को जिबन सोचेर उसलाई गरेको अपशब्द जसले गर्दा उसले आज यो सहर छोडेर गयो सिर्फ मेरो खुसि को लागि !
उसले के गरेन मेरो लागि ! दुनिया को हर चिज मेरो लागि अनुकुल बनाउन खोज्यो ! सुन्दर जिबन को खातिर के गरिदिएन ! उसैले खोजिदिएको जागिर को दौरान भेटेको समिर संग को दैनिक भेटघाट ले उसैलाई मन दुखाउन सक्ने अपराधिनी पो भएँ !
कसै संग बोल्ने मन भएन ! ममीलाई मैले अफिश मै खाजा खाएको बेलुका खाना नखाने बताएँ ! जिबन मा पहिलो पटक भोक हराएको अनुभूति संगालें !
रात छिप्पिदो रह्यो ! निन्द्रा ले बिदा मात्र लि’रह्यो ! राति को ११.३० भएछ ! उठें, पानि पिएँ, टिभी खोलें !
टिभी मा आखा परेको मात्र थियो : “काठमांडू बाट बिराटनगर को लागि छुटेको रात्रि सेवाको बस त्रिसुली नदीमा खस्दा बस मा सवार सबै २९ जना बेपत्ता”
मुटु अनायासै चस्कियो ! चिसो भयो म थचक्क भुइँ मा बसेर उसको मोबाइल मा सम्पर्क गरें ! “माफ गर्नुहोला तपाइले सम्पर्क गर्नु भएको मोबाइल को स्विच अफ गरिएको छ” दर्जनौ पटक टेलेकम ले यहि कुरा दोहोर्यायो !
सिरान मुनि हात हालेर अगिको चिट्ठी खोलें : “राम्रो संग बस्नु ! जिबन मा कहिले नि नहार्नु ! मलाइ तिमीले हारेको मन पर्दैन ! सदैब खुसि हुनु ! यो छोटो जिन्दगि मा बिदा मागें ! पृथ्वी गोलो छ ! भाग्य ले जुराएछ भने तिम्रो दर्शन अबस्य गर्न पाउनेछु !”
त्यसपछि के भयो ज्ञान भएन ! ब्युझिदा शिक्षण अस्पताल को बेड मा थिएँ !
२०७१/०५/१८ राति ९.५५ बजे ! बिर्तामोड नगरपालिका, झापा, नेपाल !
Read more ...
Designed By Basanta Subedi